Studio Edwin van der Heide
Kopje-onder / Headlong

(Nederlands volgt hieronder)

The Installation

In the middle of the IJsselkade (IJssel quay) in Zutphen is a recess with a symmetrical staircase leading down to the river. Directly in front of the recess a pole with a push button has been placed. By pressing it, Headlong (Kopje-onder) gets activated. From the opposite side, unexpected sounds change in intensity and timbre. Sometimes it sounds mechanical with a certain rhythm, then again more fluid or pitched. Sometimes it weakens or can no longer be heard, then again it swells. What is this sound? What causes it and where does it come from?

For Headlong, two hydrophones (underwater microphones) have been placed in the water on the opposite side of the IJssel River near the two-hundred-metre-long wooden fence-like construction. The hydrophones record the underwater sound space. The signal consists of the sound of the propellers of passing boats and other sounds, such as the sloshing of the water against the poles or swimmers splashing into the water. In addition, the installation uses sensors to record the water level in the IJssel River.

What sounds underwater and how the water level develops determine the sound and development of the spatial sound composition, which lasts 4 minutes. Four speakers in the fence beam the sounds over the water towards the IJsselkade. This results in a spatial experience that on the one hand blends with the environment, but at the same time rises above it and temporarily transforms the environment. The composition consists not only of the signals of that moment, but also of the recorded history of earlier signals resulting in a layered sound experience. This generative approach makes each 4-minute composition unique.

Headlong adds an unexpected auditory dimension to the experience of the river. The works invites the audience to take at least four minutes and let the work carry them along in the ever-changing waves and currents of the river both on and under water.

The Live Stream

Parallel to the installation, situated in the public space around the IJssel River in Zutphen, a live stream of the underwater sound is being offered. Where the installation creates dialogues with the environment by means of its always unique 4-minute compositions, the live stream is a continuous feed of the actual underwater sound in the IJssel River. It’s this continuous feed that forms the source material for the generated compositions. The installation in Zutphen and the parallel live stream are almost opposite exponents of the artwork Headlong (Kopje-onder). While the installation uses and interacts with the location, the live stream takes a single element and presents it in an online format.



 

De Installatie

Midden op de IJsselkade in Zutphen bevindt zich een inham met symmetrische een trap naar beneden die naar het langsstromende water voert. Direct voor de inham staat een paal met een drukknop. Door hierop te drukken wordt Kopje-onder (Headlong) geactiveerd. Vanaf de overkant klinken onverwachte klanken die wisselen van intensiteit en timbre. Soms klinkt het mechanisch met een zekere ritmiek, dan weer vloeiender of meer toonachtig. Soms zwakt het af of is het niet meer te horen, dan weer zwelt het aan. Wat is dit voor geluid? Wat veroorzaakt het en waar komt het vandaan?

Voor Kopje-onder zijn aan de overzijde van de IJssel bij de tweehonderd meter lange houten schuttingachtige constructie twee hydrofoons (onderwatermicrofoons) in het water geplaatst. Deze registreren het geluid van de onderwater ruimte. Het opgenomen signaal bestaat zowel uit het geluid van de schroeven van de voorbijgaande boten als uit andere geluiden, zoals het klotsen van het water tegen de palen of zwemmers die het water in plonsen. Daarnaast gebruikt de installatie sensoren om de waterhoogte van het water in de IJssel te registreren.

Wat er onderwater klinkt en hoe het waterniveau zich ontwikkelt bepalen de klank en ontwikkeling van de ruimtelijke geluidscompositie, die 4 minuten duurt. Een viertal speakers in de schutting stralen de geluiden over het water richting de IJsselkade. Dit levert een ruimtelijke ervaring op die aan de ene kant met de omgeving mengt, er tegelijkertijd bovenuit stijgt en de omgeving tijdelijk transformeert. De compositie bestaat niet alleen uit de signalen van dat moment, maar ook uit de opgenomen historie van eerdere signalen om zo tot een gelaagde geluidservaring te komen. Door deze generatieve aanpak wordt elke compositie van vier minuten uniek.

Kopje-onder voegt een onverwachte auditieve dimensie aan de beleving van de rivier toe. Het publiek wordt uitgenodigd om tenminste 4 minuten de tijd te nemen en zich door het werk te laten meevoeren in de permanent veranderende golven en stromen van de rivier zowel op en onder water.

De Live Stream

Parallel aan de installatie, gesitueerd in de openbare ruimte rond de IJssel in Zutphen, wordt een live stream van het onderwatergeluid aangeboden. Waar de installatie door middel van haar steeds unieke 4 minuten durende composities een dialoog aangaat met de omgeving, is de live-stream een continue feed van het werkelijke onderwatergeluid in de IJssel. Het is deze continue feed die het bronmateriaal vormt voor de gegenereerde composities. De installatie in Zutphen en de parallelle live stream zijn bijna tegengestelde exponenten van het kunstwerk Kopje-onder (Headlong). Terwijl de installatie gebruik maakt van, en interacteert met de locatie, neemt de live stream een enkel element en presenteert dat in een online vorm.


 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
about
concept: Edwin van der Heide
realization: Edwin van der Heide with Erfan Abdi and Ruben Lijbers
organizer: IJsselbiennale
curated by: Harco Rutgers
special thanks to: Gemeente Zutphen and Rijkswaterstaat
keywords: sound art, new media art, art in public space, loci, hydrophones, underwater sound, waves, live stream, generative art